Татарстан Республикасы Зәй муниципаль
районында гражданнар оборонасын оештыру
һәм алып бару турындагы Нигезләмәне
раслау хакында
«Гражданнар оборонасы турында» 1998 елның 12 февралендәге 28-ФЗ номерлы Федераль закон,»Россия Федерациясендә гражданнар оборонасы турында Нигезләмәне раслау хакында" Россия Федерациясе Хөкүмәтенең 2007 елның 26 ноябрендәге 804 номерлы карары, «Татарстан Республикасында гражданнар оборонасын оештыру һәм алып бару турында Нигезләмәне раслау хакында» Татарстан Республикасы Президентының 2008 елның 22 ноябрендәге ПУ-598 номерлы Указы белән (Татарстан Республикасы Президентының 2014 елның 17 октябрендәге ПУ-995 номерлы, 2016 елның 19 гыйнварындагы ПУ-18 номерлы, 2016 елның 4 июнендәге ПУ-502 номерлы, 2020 елның 27 гыйнварындагы ПУ-27 номерлы һәм 2022 елның 23 апрелендәге ПУ номерлы указлары белән кертелгән үзгәрешләр белән)-297), «Татарстан Республикасында гражданнар оборонасын оештыру һәм алып бару турындагы нигезләмәгә үзгәрешләр кертү хакында»Татарстан Республикасы Рәисенең 2023 елның 4 мартындагы 187 номерлы Указы белән, «Муниципаль берәмлекләрдә һәм оешмаларда гражданнар оборонасын оештыру һәм алып бару турында Нигезләмәне раслау хакында» Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының 2008 елның 14 ноябрендәге 687 номерлы боерыгы нигезендә (Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының 2015 елның 18 ноябрендәге 601 номерлы, 2016 елның 01 августындагы 415 номерлы, 2019 елның 24 декабрендәге 776 номерлы һәм 2021 елның 17 декабрендәге 874 номерлы боерыклары редакциясендә) һәм хәрби конфликтлар алып барганда яисә шушы конфликтлар нәтиҗәсендә, шулай ук табигый һәм техноген характердагы гадәттән тыш хәлләр вакытында барлыкка килә торган хәвеф-хәтәрләрдән халыкны, матди һәм мәдәни кыйммәтләрне яклауны тәэмин итү максатларында, Татарстан Республикасы Зәй муниципаль районы Башкарма комитеты
карар бирә:
- Татарстан Республикасы Зәй муниципаль районында гражданнар оборонасын оештыру һәм алып бару турында кушымта итеп бирелә торган нигезләмәне (1 нче кушымта) расларга.
- «Татарстан Республикасы Зәй муниципаль районында гражданнар оборонасын оештыру схемасы» 2 нче кушымтаны расларга.
- Татарстан Республикасы Зәй муниципаль районы оешмалары, предприятиеләре һәм учреждениеләре җитәкчеләренә, милек рәвешләренә карамастан, әлеге карарны җитәкчелеккә һәм үтәүгә кабул итүне тәкъдим итәргә.
- Әлеге карарны Татарстан Республикасы Зәй муниципаль районының рәсми сайтында бастырып чыгарырга (https://zainsk.tatarstan.ru/) һәм Татарстан Республикасының рәсми хокукый мәгълүмат порталында бастырып чыгарырга (httр:/ / pravo. tatarstan. ru)
- «Татарстан Республикасы Зәй муниципаль районында гражданнар оборонасын оештыру һәм алып бару турындагы нигезләмәне раслау хакында»Зәй муниципаль районы Башкарма комитетының 2022 елның 11 ноябрендәге 573 номерлы карарын үз көчен югалткан дип танырга.
- Әлеге карарның үтәлешен тикшереп торуны үземдә калдырам.
Татарстан Республикасы Зәй муниципаль
районы Башкарма комитеты җитәкчесе Э.Э.Галеев
1 нче кушымта
Татарстан Республикасы
Зәй муниципаль районы
Башкарма комитеты
җитәкчесе карары белән расланды
________________ № _________
ТАТАРСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ЗӘЙ МУНИЦИПАЛЬ РАЙОНЫНДА ГРАЖДАННАР ОБОРОНАСЫН ОЕШТЫРУ ҺӘМ АЛЫП БАРУ ТУРЫНДА НИГЕЗЛӘМӘ
- Әлеге Нигезләмә "Гражданнар оборонасы турында" 1998 елның 12 февралендәге 28-ФЗ номерлы Федераль закон нигезендә (Россия Федерациясе законнар җыентыгы, 1998, N 7, ст. 799; 2002, N 41, ст. 3970; 2004, N 25, ст. 2482; 2007, N 26, ст. 3076, 2009, № 48, ст.5717; 2010, № 31, ст.4192, № 52 (өл.1), ст.6992; 2013, № 27, ст.3450, № 52 (I өлеш), ст.6969; 2015, № 27, ст. 3962; 2016, № 1 ( I өлеш), ст.68а.), Россия Федерациясе Президентының «Россия Федерациясе Гражданнар оборонасы эшләре, гадәттән тыш хәлләр һәм табигый бәла-казалар нәтиҗәләрен бетерү министрлыгы мәсьәләләре»2004 елның 11 июлендәге 868 номерлы Указы белән расланган Россия Федерациясе Гражданнар оборонасы эшләре, гадәттән тыш хәлләр һәм табигый бәла-казалар нәтиҗәләрен бетерү министрлыгы турында нигезләмә белән (Россия Федерациясе законнары җыентыгы, 2004, N 28, ст. 2882; 2005, N 43, ст. 4376; 2008, N 17, ст. 1814, №43, ст.4921, № 47, ст.5431; 2009, № 22, ст.2697, № 51, ст. 6285; 2010, № 19, ст.2301, № 41 (3 ч.), ст. 6903; 2011, № 1, ст.193, № 1, ст.194, №2, ст.267, № 40, ст.5532; 2012, № 2, ст.243, № 6, ст.643, № 19, ст.2329, № 47, ст.6455, № 26, ст.3314; 2013, № 52 (II өлеш), ст.7137; 2014, № 11, ст.1131, № 27, ст.3754; 2015, № 4, ст.641, 311, ст.1588; 2016, № 1 (II өлеш), ст.211) һәм Россия Федерациясе Хөкүмәтенең «Россия Федерациясендә гражданнар оборонасы турында Нигезләмәне раслау хакында" 2007 елның 26 ноябрендәге 804 номерлы карары белән (Россия Федерациясе законнар җыентыгы, 2007, No 49, 6165 ст.; 2013, № 9, 963 ст.; 2014, №43, 5892 ст.; 2015, № 47, 6595 ст.), «Муниципаль берәмлекләрдә һәм оешмаларда гражданнар оборонасын оештыру һәм алып бару турында Нигезләмәне раслау хакында» Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының 2008 елның 14 ноябрендәге 687 номерлы боерыгы белән эшләнгән (Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының 2015 елның 18 ноябрендәге 601 номерлы, 2016 елның 01 августындагы 415 номерлы, 2019 елның 24 декабрендәге 776 номерлы һәм 2021 елның 17 декабрендәге 874 номерлы боерыклары редакциясендә) һәм гражданнар оборонасын алып баруга һәм әзерлекнең оешмасын һәм төп юнәлешләрен билгели, шулай ук Зәй муниципаль районында һәм оешмаларында гражданнар оборонасы буенча төп чаралар.
2. Гражданнар оборонасы чаралары Зәй муниципаль районында гражданнар оборонасын алып баруга һәм алып баруга әзерлек кысаларында оештырыла.
3. Гражданнар оборонасын алып баруга әзерлек халыкны, матди һәм мәдәни кыйммәтләрне хәрби конфликтлар вакытында яисә шушы конфликтлар нәтиҗәсендә барлыкка килә торган куркынычлардан, шулай ук табигый һәм техноген характердагы гадәттән тыш хәлләр килеп чыкканда яклауга әзерлек чараларын алдан үтәүдән гыйбарәт һәм гражданнар оборонасы мәсьәләләре буенча төп чараларны күздә тоткан еллык планнар (алга таба - төп чаралар планы) Зәй муниципаль районының гадәттән тыш хәлләре нигезендә гамәлгә ашырыла.
4. Зәй муниципаль районының агымдагы елга төп чаралары планы ел саен Зәй муниципаль районының җирле үзидарә органы тарафыннан эшләнә һәм гражданнар оборонасы бурычларын һәм Татарстан Республикасы буенча гадәттән тыш хәлләрне кисәтү һәм бетерү бурычларын - Россия Федерациясе Гражданнар оборонасы эшләре, гадәттән тыш хәлләр һәм табигый бәла-казалар нәтиҗәләрен бетерү министрлыгының Татарстан Республикасы буенча баш идарәсе тарафыннан хәл ителергә тиешле орган белән килештерелә.
Агымдагы елга оешманың төп чаралары планы гражданнар оборонасы өлкәсендәге бурычларны хәл итүгә вәкаләтле оешманың ел саен структур бүлекчәсе (хезмәткәрләре) тарафыннан эшләнә һәм җирле үзидарә органы белән, ә федераль башкарма хакимият органы карамагындагы оешма белән килештерелә, өстәмә рәвештә тиешле федераль башкарма хакимият органы белән килештерелә.
Гражданнар оборонасын алып баруга һәм алып баруга әзерлек буенча төп чараларны планлаштыру Зәй муниципаль районы территориясендә хәрби низаглар вакытында заманча җиңелү чараларын куллану нәтиҗәсендә яисә шушы низаглар нәтиҗәсендә, шулай ук мөмкин булган террорчылык актлары һәм гадәттән тыш хәлләр нәтиҗәсендә барлыкка килергә мөмкин булган вәзгыятьне һәрьяклап бәяләүне исәпкә алып башкарыла.
5. Муниципаль дәрәҗәдә һәм оешмаларда гражданнар оборонасын алып баруга әзерлек муниципаль берәмлектә (оешмада) гражданнар оборонасын оештыру һәм алып бару турындагы нигезләмә белән билгеләнә һәм муниципаль берәмлек (оешма) территориясендә халыкны (хезмәткәрләрне), матди һәм мәдәни кыйммәтләрне хәрби конфликтлар вакытында яисә шушы конфликтлар нәтиҗәсендә, шулай ук табигый һәм техноген характердагы гадәттән тыш хәлләр килеп чыкканда килеп чыга торган куркынычлардан яклау чараларын планлаштырудан гыйбарәт.
Муниципаль дәрәҗәдә гражданнар оборонасын алып бару гражданнар оборонасы һәм муниципаль берәмлекләр халкын яклау планнары нигезендә, ә оешмаларда гражданнар оборонасы планнары нигезендә гамәлгә ашырыла һәм муниципаль берәмлек (оешма) территориясендә халыкны (хезмәткәрләрне), матди һәм мәдәни кыйммәтләрне хәрби конфликтлар вакытында яисә шушы конфликтлар нәтиҗәсендә, шулай ук табигый һәм техноген характердагы гадәттән тыш хәлләр килеп чыкканда килеп чыга торган куркынычлардан яклау чараларын үтәүдән гыйбарәт.
6. Гражданнар оборонасы һәм халыкны яклау планы (гражданнар оборонасы планнары) сугыш вакытында гражданнар оборонасын китерү һәм табигый һәм техноген характердагы гадәттән тыш хәлләрне бетерү чараларының күләмен, оештыруын, тәэмин итү тәртибен, үтәү ысулларын һәм вакытларын билгели.
Тыныч вакытта гражданнар оборонасы һәм табигый һәм техноген характердагы гадәттән тыш хәлләрне бетерү чараларын үтәү гадәттән тыш хәлләрне кисәтү һәм бетерү буенча гамәлләр планнары нигезендә гамәлгә ашырыла.
6.1 Зәй муниципаль районында гражданнар оборонасы буенча чаралар үтәлешен тәэмин итү идарә органы, гражданнар оборонасы көчләре һәм чаралары һәм гадәттән тыш хәлләрне кисәтүнең һәм бетерүнең бердәм дәүләт системасы тарафыннан гамәлгә ашырыла..
Зәй муниципаль районы Башкарма комитеты гражданнар оборонасы буенча җирле дәрәҗәдәге гражданнар оборонасы чараларын үтәүне тәэмин итүче оешмалар исемлеген билгели.
7. Зәй муниципаль районы Башкарма комитеты гражданнар оборонасы өлкәсендәге бурычларны хәл итү максатларында гражданнар оборонасы өлкәсендәге вәкаләтләр нигезендә көчләр һәм чаралар, гражданнар оборонасы объектлары, матди-техник, азык-төлек, медицина һәм башка чаралар запаслары булдыра, аларны үз эченә ала, гражданнар оборонасы буенча чаралар планлаштыра һәм гамәлгә ашыра.
8. Зәй муниципаль районы Башкарма комитеты карары белән коткару хезмәтләре (медицина, инженерлык, коммуналь-техник, янгынга каршы, җәмәгать тәртибен саклау, хайваннарны һәм үсемлекләрне яклау, хәбәр итү һәм элемтә, мәдәни байлыкларны яклау, автотранспорт, сәүдә һәм туклану һ. б.) төзелергә мөмкин, аларны оештыручы органнар һәм оешмалар коткару хезмәтләре турында тиешле нигезләмәләрдә эшчәнлек тәртибен билгелиләр.
Коткару хезмәте составына гражданнар оборонасы буенча чаралар үткәрү, һәлакәттән коткару формированиеләре гамәлләрен һәрьяклап тәэмин итү һәм хәрби конфликтлар вакытында яисә шушы конфликтлар нәтиҗәсендә, шулай ук табигый һәм техноген характердагы гадәттән тыш хәлләр нәтиҗәләрен бетерү өчен билгеләнгән идарә органнары, гражданнар оборонасы көчләре һәм чаралары керә.
Төзелә торган коткару хезмәтләренең төре һәм саны гражданнар оборонасы планнары һәм халыкны яклау (гражданнар оборонасы планнары) нигезендә башкарыла торган бурычларның күләмен һәм характерын исәпләү нигезендә билгеләнә.
Муниципаль берәмлекнең коткару хезмәте турындагы Нигезләмә Җирле үзидарә органы тарафыннан эшләнә, Россия Федерациясе субъектының тиешле коткару хезмәте җитәкчесе белән килештерелә һәм җирле үзидарә органы җитәкчесе тарафыннан раслана.
Оешманың коткару хезмәте турындагы нигезләмә оешма тарафыннан эшләнә һәм җирле үзидарә органы, муниципаль берәмлекнең тиешле коткару хезмәте җитәкчесе белән килештерелә һәм оешма җитәкчесе тарафыннан раслана.
Зәй муниципаль районында һәм оешмаларында гражданнар оборонасы көчләрен һәм чараларын булдыруга һәм аларның әзерлеген тәэмин итүгә методик җитәкчелек итү, шулай ук бу өлкәдә контроль Россия Федерациясе гражданнар оборонасы эшләре, гадәттән тыш хәлләр һәм табигый бәла - казалар нәтиҗәләрен бетерү министрлыгы (алга таба-Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгы) һәм Россия Гражданнар оборонасы министрлыгының Татарстан Республикасы буенча баш идарәләре тарафыннан гамәлгә ашырыла.
9. Эвакуация чараларын планлаштыру, әзерләү һәм үткәрү өчен Зәй муниципаль районы башкарма комитеты тыныч вакытта алдан ук эвакуация комиссиясе төзи. Эвакуация комиссиясен район җитәкчесе яки аның урынбасары җитәкли. Эвакуация комиссиясе эшчәнлеге Зәй муниципаль районы гражданнар оборонасы җитәкчесе тарафыннан раслана торган эвакуация комиссиясе турында нигезләмәләр белән регламенттала.
10. Гражданнар оборонасы көчләре тыныч вакытта табигый һәм техноген характердагы гадәттән тыш хәлләрне кисәтү һәм бетерү чараларында катнашу өчен җәлеп ителергә мөмкин.
Гадәттән тыш хәлләр нәтиҗәләрен бетерү өчен тыныч вакытта гражданнар оборонасы көчләрен һәм чараларын җәлеп итү турында карарны Питрәч муниципаль районының гражданнар оборонасы җитәкчесе үзе төзегән гражданнар оборонасы көчләренә карата кабул итә.
11. Зәй муниципаль берәмлеге территориясендә гражданнар оборонасына җитәкчелекне Зәй муниципаль районы Башкарма комитеты җитәкчесе башкара.
Зәй муниципаль районы Башкарма комитеты җитәкчесе гражданнар оборонасы һәм халыкны яклау чараларын оештыру һәм үткәрү өчен шәхсән җаваплы (1998 елның 12 февралендәге 28-ФЗ номерлы Федераль законның 11 маддәсе).
12. Зәй муниципаль районында гражданнар оборонасы белән идарә итүне гамәлгә ашыру Зәй янгын-коткару гарнизоны башлыгына ТР Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының 2012 елның 20 мартындагы 211/157 номерлы боерыгы нигезендә йөкләнгән.
13. Гражданнар оборонасы буенча чараларны оешкан һәм планлы гамәлгә ашыруны тәэмин итү, шул исәптән тыныч һәм сугыш вакытында фаразлана торган һәм килеп туган куркынычлар турында халыкка үз вакытында хәбәр итү максатларында Зәй муниципаль районы территориясендә гражданнар оборонасы өлкәсендә мәгълүмат җыю (алга таба - мәгълүмат) һәм аны алмашу оештырыла.
Зәй муниципаль районы территориясендә мәгълүмат җыю һәм алмашу «Зәй муниципаль районының гражданнарны яклау идарәсе» МКУ тарафыннан гамәлгә ашырыла.
"Зәй муниципаль районының гражданнарны яклау идарәсе" МКУ Татарстан Республикасы Башкарма хакимияте органнарына мәгълүмат тапшыра.
14. Зәй муниципаль районы территориясендә гражданнар оборонасы чаралары Россия Федерациясе һәм Татарстан Республикасы Конституциясе, федераль конституциячел законнар, федераль законнар, Россия Федерациясе Президенты, Татарстан Республикасы Рәисе, Россия Федерациясе Хөкүмәте, Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты актлары, Россия гадәттән тыш хәлләр министрлыгының норматив хокукый актлары һәм әлеге Нигезләмә нигезендә гамәлгә ашырыла.
15. Зәй муниципаль районы Башкарма комитеты гражданнар оборонасы өлкәсендәге бурычларны хәл итү максатларында түбәндәге төп чараларны планлаштыра һәм гамәлгә ашыра:
15.1. Гражданнар оборонасы өлкәсендә халыкны әзерләү:
Зәй муниципаль районы үзенчәлекләрен исәпкә алып һәм Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты тарафыннан расланган үрнәк программалар нигезендә эшләүче халыкны, вазыйфаи затларны һәм гражданнар оборонасы хезмәткәрләрен, Зәй муниципаль районы формированиеләре һәм хезмәтләренең шәхси составын укытуның үрнәк программаларын эшләү;
Зәй муниципаль районы халкын хәрби конфликтлар вакытында яисә шушы конфликтлар нәтиҗәсендә, шулай ук табигый һәм техноген характердагы гадәттән тыш хәлләр килеп чыкканда барлыкка килә торган хәвеф-хәтәрләрдән саклану ысулларын оештыру һәм әзерләү;
Зәй муниципаль районының штаттан тыш формированиеләре һәм хезмәтләре шәхси составын әзерләү;
Гражданнар оборонасы буенча өйрәнүләр һәм тренировкалар уздыру;
Зәй муниципаль районы территориясендәге оешмаларның хезмәткәрләрен, шәхси составын һәм хезмәтләрен әзерләүне оештыру-методик җитәкчелек итү һәм тикшереп тору;
Гражданнар оборонасы курсларын һәм гражданнар оборонасы буенча укыту-консультация пунктларын булдыру, җиһазландыру һәм аларның эшчәнлеген оештыру, шулай ук тиешле лицензияләре булган өстәмә һөнәри белем бирү мәгариф учреждениеләрендә Зәй муниципаль районы вазыйфаи затларының һәм гражданнар оборонасы хезмәткәрләренең квалификациясен күтәрүне тәэмин итү;
Гражданнар оборонасы өлкәсендә белемнәрне пропагандалау.
15.2. Хәрби конфликтлар вакытында яки шушы конфликтлар нәтиҗәсендә, шулай ук табигый һәм техноген характердагы гадәттән тыш хәлләр килеп чыкканда барлыкка килә торган куркынычлар турында халыкка хәбәр итү буенча:
Гражданнар оборонасы идарәсенең техник системаларын, хәрби конфликтлар вакытында яки шушы конфликтлар нәтиҗәсендә, шулай ук табигый һәм техноген характердагы гадәттән тыш хәлләр вакытында барлыкка килә торган куркынычлар турында халыкка хәбәр итү системаларын, гражданнар оборонасының саклау корылмаларын һәм башка объектларын төзү, реконструкцияләү һәм файдалануга даими әзерлек халәтендә тоту;
хәрби конфликтлар вакытында яисә шушы конфликтлар нәтиҗәсендә, шулай ук табигый һәм техноген характердагы гадәттән тыш хәлләр вакытында барлыкка килә торган куркынычлар турында халыкка үз вакытында хәбәр итүне, шул исәптән халыкка ашыгыч рәвештә хәбәр итүне тәэмин итү һәм гамәлгә ашыру;
халыкка үзәкләштерелгән хәбәр итү системасын төзү, реконструкцияләү һәм файдалануга даими әзерлек халәтендә тоту, аны яңа буын техник чаралар базасында модернизацияләүне гамәлгә ашыру;
халыкка хәбәр итүнең локаль системаларын төзү, реконструкцияләү һәм файдалануга даими әзерлек халәтендә тоту;
кешеләр күпләп була торган урыннарда халыкка хәбәр итү һәм мәгълүмат бирүнең махсуслаштырылган техник чараларын урнаштыру;
мәгълүмат тапшыруның Россия Федерациясе бердәм электр элемтәсе челтәре, радио-, үткәргеч һәм телевизион тапшырулар чаралары һәм башка техник чаралары чараларыннан комплекслы файдалану;
гражданнар оборонасы өлкәсендә мәгълүмат җыю һәм аны алмашу.
15.3. Түбән Кама шәһәреннән гражданнар оборонасы, матди һәм мәдәни кыйммәтләр төркеменә кертелгән халыкны кабул итү буенча имин районнарга түбәндәгеләр керә:
халыкны эвакуацияләү чараларын, матди һәм мәдәни кыйммәтләрне хәвеф-хәтәр зоналарыннан имин районнарга планлаштыруны, әзерләүне һәм уздыруны оештыру, шулай ук сугыш вакытында үз эшчәнлеген дәвам итүче оешмалар хезмәткәрләрен һәм мөмкин булган хәвеф-хәтәр зоналарда гражданнар оборонасы буенча чаралар үтәүне тәэмин итүче оешмалар хезмәткәрләрен урнаштыру;
халыкны урнаштыру өчен куркынычсыз районнар, эвакуацияләнергә тиешле матди һәм мәдәни кыйммәтләр әзерләү;
эвакуация органнарын төзү һәм аларның эшчәнлеген оештыру, шулай ук аларның шәхси составын әзерләү.
15.4. Халыкка индивидуаль һәм күмәк яклау чаралары бирү буенча:
гражданнар оборонасының саклану корылмаларын һәм аларның техник системаларын билгеләнеше буенча файдалануга даими әзерлек халәтендә тоту һәм техник хезмәт күрсәтү;
билгеләнгән тәртиптә гражданнар оборонасы буенча төркемнәргә кертелгән территорияләрне инженерлык саклавын арттыру планнарын эшләү;
тыныч вакытта һәм гражданнар оборонасын тыныч вакыттан сугыш чорына күчергәндә халыкны ышыклау өчен тирәнәйтелгән биналарны һәм җир асты киңлегенең башка корылмаларын җайлаштыру;
сугыш вакытында гражданнар оборонасының җитешми торган саклау корылмалары төзелешен планлаштыру һәм оештыру;
гражданнар оборонасының саклау корылмаларында, тирәнәйтелгән биналарда һәм җир асты киңлегенең башка корылмаларында халыкны яшерүне тәэмин итү;
халыкны индивидуаль яклау чараларын туплау, саклау, яңарту һәм билгеләнеше буенча файдалану;
халыкка индивидуаль яклау чараларын бирүне һәм күмәк яклау чараларын билгеләнгән срокларда бирүне тәэмин итү.
15.5. Яктылык һәм маскировканың башка төрләре буенча:
маскировкаланырга тиешле объектлар исемлеген билгеләү;
билгеләнгән тәртиптә гражданнар оборонасы буенча төркемнәргә кертелгән территорияләрне комплекслы маскировкалауны гамәлгә ашыру планнарын эшләү;
яктылык һәм маскировканың башка төрләре буенча чаралар үткәрү өчен кирәкле матди-техник чаралар запасларын билгеләү буенча файдалануга даими әзерлек халәтендә тоту һәм булдыру;
билгеләнгән тәртиптә гражданнар оборонасы буенча төркемнәргә кертелгән территорияләрнең демаскировкалау билгеләрен киметү буенча инженер-техник чаралар үткәрү.
15.6. Хәрби конфликтлар вакытында яисә шушы конфликтлар нәтиҗәсендә халык өчен хәвеф-хәтәр килеп чыккан очракта, шулай ук табигый һәм техноген характердагы гадәттән тыш хәлләр вакытында һәлакәттән коткару һәм башка кичектергесез эшләр башкару буенча:
һәлакәттән коткару һәм башка кичектергесез эшләр башкару өчен гражданнар оборонасының һәм гадәттән тыш хәлләрне кисәтү һәм бетерүнең бердәм дәүләт системасының кирәкле көчләрен һәм чараларын булдыру, җиһазландыру һәм әзерләү, шулай ук аларның гамәлләрен планлаштыру;
һәлакәттән коткару һәм башка кичектергесез эшләрне һәрьяклап тәэмин итү өчен матди-техник, азык-төлек, медицина һәм башка чаралар запасларын билгеләү буенча файдалануга даими әзерлек халәтендә тоту һәм булдыру.
15.7. Хәрби конфликтлар вакытында яки шушы конфликтлар нәтиҗәсендә, шулай ук табигый һәм техноген характердагы гадәттән тыш хәлләр вакытында зыян күргән халыкны беренчел тормыш белән тәэмин итү буенча:
халыкның тормышын беренче чиратта тәэмин итүнең төп төрләрен планлаштыру һәм оештыру;
матди-техник, азык-төлек, медицина һәм башка чаралар запасларын булдыру һәм куллануга даими әзерлек халәтендә тоту;
халыкны азык-төлек һәм азык-төлек булмаган товарлар белән нормалаштырып тәэмин итү;
халыкка коммуналь-көнкүреш хезмәтләре күрсәтү;
зыян күрүче халык арасында санитария-гигиена һәм эпидемиягә каршы чаралар үткәрү;
дәвалау-эвакуация чараларын үткәрү;
куркынычсыз районда кирәкле дәвалау базасын җәелдерү, аны энергия һәм су белән тәэмин итүне оештыру;
халыкка беренче ярдәм күрсәтү;
тораксыз калган халык санын билгеләү;
сакланып калган торак фондын инвентаризацияләү һәм аның торышын бәяләү, зыян күргән халыкны урнаштыру өчен аннан файдалану мөмкинлеген билгеләү;
зыян күргән халыкны ял йортларында, пансионатларда һәм башка сәламәтләндерү учреждениеләрендә, вакытлыча торакларда (җыелма йортларда, палаткаларда, землянкаларда һ. б.) урнаштыру, шулай ук сакланып калган торак фонды мәйданында урнаштыру;
халыкка мәгълүмати-психологик ярдәм күрсәтү.
15.8. Хәрби конфликтлар вакытында яки шушы конфликтлар нәтиҗәсендә барлыкка килгән янгыннарга каршы көрәш буенча:
муниципаль янгыннан саклануны булдыру һәм аның эшчәнлеген оештыру, гражданнар оборонасы өлкәсендә аны әзерләүне оештыру һәм янгыннан саклануның башка төрләре белән үзара хезмәттәшлек итү;
һәлакәттән коткару һәм башка кичектергесез эшләр уздырыла торган районнарда һәм билгеләнгән тәртиптә гражданнар оборонасы категорияләренә кертелгән оешмаларда сугыш вакытында янгыннарны сүндерүне оештыру;
янгыннарны сүндерү өчен химик реагентлар запасларын алдан булдыру.
15.9. Радиоактив, химик, биологик һәм башка төрле пычрануга (пычрануга)дучар булган районнарны ачыклау һәм билгеләү буенча:
радиоактив пычрануга дучар булган территорияләрдә радиациядән саклану режимнарын кертү;
радиация, химик, биологик хәл торышын мониторинглау ысулларын һәм техник чараларын камилләштерү, шул исәптән азык-төлекнең һәм әйләнә-тирә мохит объектларының радиоактив, химик һәм биологик матдәләр белән пычрану һәм пычрану дәрәҗәсен бәяләү.
15.10. Халыкны санитар эшкәртү, биналарны һәм корылмаларны зарарсызландыру, техниканы һәм территорияләрне махсус эшкәртү буенча:
дезактивацияләүче, дегазацияләүче һәм дезинфекцияләүче матдәләр һәм эремәләр запасларын алдан булдыру;
халыкны санитар эшкәртү, биналарны һәм корылмаларны зарарсызландыру, техниканы һәм территорияләрне махсус эшкәртү өчен көчләр булдыру һәм аларны гражданнар оборонасы өлкәсендә әзерләү;
халыкны санитар эшкәртү, биналарны һәм корылмаларны зарарсызландыру, техниканы һәм территорияләрне махсус эшкәртү буенча чаралар үткәрүне оештыру.
15.11. Хәрби конфликтлар вакытында яки шушы конфликтлар нәтиҗәсендә, шулай ук табигый һәм техноген характердагы гадәттән тыш хәлләр һәм террорчылык акцияләре нәтиҗәсендә зыян күргән районнарда тәртипне торгызу һәм саклау буенча:
җәмәгать тәртибен саклау көчләрен булдыру һәм җиһазландыру, аларны гражданнар оборонасы өлкәсендә әзерләү;
Гражданнар оборонасы көчләрен күрсәтү һәм халыкны эвакуацияләү маршрутларында җәмәгать тәртибен торгызу һәм саклау, юл хәрәкәте иминлеген тәэмин итү;
һәлакәттән коткару һәм башка кичектергесез эшләр башкару өчен гражданнар оборонасы көчләренең тоткарлыксыз хәрәкәтен тәэмин итү;
зыян күрү учакларында үткәрү режимын гамәлгә ашыру һәм җәмәгать тәртибен саклау;
Эчке эшләр органнары тарафыннан мәҗбүри сакланырга тиешле объектларны, шартнамәләр буенча юридик һәм физик затлар мөлкәтен саклауны көчәйтү, караусыз калган мөлкәтне саклау буенча чаралар күрү.
15.12. Сугыш вакытында кирәкле коммуналь хезмәтләрнең эшләвен ашыгыч торгызу мәсьәләләре буенча:
коммуналь хезмәтләрнең сугыш чоры шартларында эшләүгә әзерлеген тәэмин итү, аларның гамәлләрен планлаштыру;
су агызуны һәм канализацияне газ, энергия, су белән тәэмин итүнең зарарланган системаларын ремонтлау өчен җайланмалар запасларын һәм запас частьләр булдыру;
суны чистарту, төчеләндерү һәм транспортировкалау өчен мобиль чаралар резервын булдыру һәм әзерләү;
суүткәргеч станцияләрендә реагентларның, реактивларның, консервантларның һәм дезинфекцияләү чараларының кирәкле запасларын булдыру;
халыкны коммуналь тәэмин итүне оештыру өчен резервуарлар һәм сыешлыклар запасларын, җыю-сүтеп алу торбаүткәргечләрен, мобиль резерв һәм автоном энергия чыганакларын, җайланмалар һәм техник чаралар булдыру.
15.13. Сугыш вакытында мәетләрне ашыгыч күмү буенча:
алдан, тыныч вакытта күмү урыннарын билгеләү;
мәетләрне күмү чараларын тәэмин итү өчен гражданнар оборонасы көчләрен һәм чараларын булдыру, әзерләү һәм әзерлеген тәэмин итү, шул исәптән махсуслаштырылган ритуаль оешмалар базасында;
һәлак булганнарның гәүдәләрен (калдыкларын) күмү урыннарын җиһазлау;
мәетләрне эзләү, аларны табу урыннарын теркәү, һәлак булганнарны чыгару һәм беренчел эшкәртү, танып белү һәм документлаштыру, һәлак булганнарны күчереп йөртү һәм күмү эшләрен оештыру;
санитар-эпидемиологик күзәтчелекне оештыру.
15.14. Хәрби конфликтларда яисә шушы конфликтлар нәтиҗәсендә, шулай ук табигый һәм техноген характердагы гадәттән тыш хәлләр вакытында халыкның исән калуы өчен кирәкле оешмаларның тотрыклы эшләвен тәэмин итү буенча:
тыныч һәм сугыш вакытында икътисад объектлары эшчәнлегенең тотрыклылыгын арттыру мәсьәләләре буенча комиссияләр төзү һәм аларның эшен оештыру;
икътисад һәм инфраструктура объектларын, шулай ук җитештерү чараларын төзелеш нормалары һәм гражданнар оборонасының инженер-техник чараларын гамәлгә ашыру кагыйдәләре таләпләре нигезендә рациональ урнаштыру;
тыныч һәм сугыш вакытында гражданнар оборонасының инженер-техник чараларын, шул исәптән төзелеш проектларын эшләү һәм гамәлгә ашыру;
сугыш вакытында эшен дәвам итә торган икътисад объектларында һәлакәттән коткару һәм башка кичектергесез эшләрне планлаштыру, әзерләү һәм уздыру;
җитештерү процессын торгызу өчен кирәкле матди-техник, азык-төлек, медицина һәм башка чаралар запасларын алдан булдыру;
документациянең иминият фондын булдыру;
заманча зарарлану чаралары тәэсирендә җитештерү фондларын яклауның нәтиҗәлелеген арттыру.
15.15. гражданнар оборонасы көчләренең һәм чараларының даими әзерлеген тәэмин итү мәсьәләләре буенча:
гражданнар оборонасы көчләрен заманча техника һәм җиһазлар белән булдыру һәм җиһазландыру;
гражданнар оборонасы көчләрен гамәлләргә әзерләү, гражданнар оборонасы буенча өйрәнүләр һәм күнекмәләр үткәрү;
гражданнар оборонасы көчләренең гамәлләре планнарын планлаштыру;
гражданнар оборонасы көчләрен һәм чараларын үзара хезмәттәшлек итү һәм җәлеп итү тәртибен билгеләү, шулай ук аларның гамәлләрен һәрьяклап тәэмин итү.
16. Зәй муниципаль районында гражданнар оборонасы һәм халыкны яклау чараларын финанслау Россия Федерациясе законнары нигезендә гамәлгә ашырыла.